Ҫак кунсенче ЧР ял хуҫалӑх министрӗ Сергей Артамонов кайӑк-кӗшӗк фабрикисен директорӗсемпе тӗл пулнӑ. Ҫичӗ предприяти ертӳҫисем ҫӑмарта производствине мӗнле ӳстермеллине сӳтсе явнӑ.
Хальлӗхе палӑртнӑ тӑрӑх, кӑҫал ҫӑмарта производствине ӳстерме пултарӗҫ - ҫулталӑкра 282 миллион та 300 пин ҫӑмарта туса илес шанчӑк пур. Ку, пӗлтӗрхипе танлаштарсан,128 процент. Ҫакнашкал кӑтартусене пысӑк проектсене пурнӑҫласа ҫӗнсе илме май пуррине палӑрнӑт
Чӑваш Енре кӗрхи культурӑсем юр айӗнче пӗтме пултарнӑ. Ҫавна май республикӑра инкеклӗ лару-тӑру режимӗ пулнине палӑртнӑ. Хушӑва ЧР Элтеперӗ Олег Николаев алӑ пуснӑ.
Культурӑсем мӗншӗн пӗтме пултарнӑ-ха? Юр хулӑн пулнине, ҫӗр шӑнманнипе. Раҫҫей Гидпрометцентрӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, пуш уйӑхӗн иккӗмӗш ҫурринче 3 сантиметр тарӑнӑшри тӑпра 0 градус патнелле пулнӑ.
Халӗ мӗн чухлӗ культура пӗтме пултарнине шутлаҫҫӗ. Сӑмах май, ҫакнашкал режим пулнине унччен Пӑрачкав тата Ҫӗмӗрле округӗсенче палӑртнӑ. Унта, малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, 9 пине яхӑн гектар ҫинчи культура пӗтнӗ. Пӗтӗмӗшле такак – 50 миллиона яхӑн тенкӗ.
Чӑваш Ене Узбекистанпа Португалирен 1,7 миллион штук чӑх ҫӑмарти кӳрсе килнӗ.
Иртнӗ ҫул вӗҫӗнче пирӗн ҫӗршывра чӑх ҫӑмартин хакӗ кӗтмен ҫӗртмен ӳссе кайнӑччӗ. Ҫынсем кун пирки Владимир Путин Президента та пӗлтернӗччӗ. Сивӗ чухне чӑх ҫӑмарта тӑвасшӑнах маррине ял ҫыннисем аван пӗлеҫҫӗ. Ҫавна май кайӑк-кӗшӗк фабрикисем лавккасене хӑйсен ҫав продукцине хаклӑрахпа ӑсатма тытӑннӑ.
Хальхи вӑхӑтра пирӗн республикӑна ют ҫӗршыври ҫӑмартана кӳрсе килнӗ. Пӗтӗмпе 6 парти.
Ака уйӑхӗн 13-мӗшӗнчен Шупашкарта ял хуҫалӑх ярмӑрккисем ӗҫлеме пуҫлӗҫ. Вӑл яланхи пекех виҫӗ лапамра иртӗ: «Шупашкар» суту-илӳ ҫурчӗ умӗнче, «Николаевски» суту-илӳ комплексӗнче, Эльгер урамӗнчи фермерсен суту-илӳ речӗсенче.
Ярмӑрккӑра республикӑри производительсем тата Чӑвашпотребсоюз организацийӗсем ял хуҫалӑх продукцине сутӗҫ. Пахча ҫимӗҫ, пулӑ, аш-какай, сӗт юр-варӗ, вӑрлӑх… - темӗн те туянма май пулӗ унта. Суту-илӳ вырӑнне йышӑннӑшӑн укҫа тӳлемелле мар. Ҫавна май продукци йӳнӗрех пулӗ.
Пӗлтӗр республикӑра ҫырла фестивалӗ пӗрремӗш хут иртнӗ. Ӑна кӑҫал та йӗркелӗҫ. Хальхинче фестивале икӗ лапамра ирттерӗҫ.
Пӗлтӗр ҫырла фестивалӗ Хыркассинче «Ивушка» питомникре пулнӑ. Кӑҫал та унтах иртӗ. Кунсӑр пуҫне Шупашкарти Машиностроительсен проспектӗнче «ЦветыТорг» базинче (1-мӗш ҫуртӑн 6-мӗш корпусӗ) тепӗр лапам пулӗ.
Фестиваль икӗ кун иртӗ. Пӗрремӗш кунхине, утӑн 20-мӗшӗнче, Шупашкарта ҫырла кӑна мар, ытти тӗмӗ хунавӗсене те сутӗҫ. Чӑваш фермерӗсем те хӑйсен продукцийӗсемпе паллаштарӗҫ. Утӑн 21-мӗшӗнче профессионалсем питомнике кайӗҫ.
Шупашкарта иртекен «Ҫӗрулми» курава нумай ҫын килсе курнӑ, ҫӗрулми нумай туяннӑ. Пӗрремӗш кунхине кӑна 30 тонна ҫӗрулми сутӑннӑ. Пӗлтӗр халӑх куравра 45-50 тонна ҫӗрулми туяннӑ.
Ҫын нумай килнине кура ЧР ял хуҫалӑх министрӗ Сергей Артамонов ака уйӑхӗнче каллех курав йӗркелессине пӗлтернӗ. Тепӗр ҫулхине вара курава тӳрех темиҫе вырӑнта йӗркелесшӗн.
«Курав уҫӑлчӗ кӑна-ха, черетсем вара ӳсеҫҫӗ те ӳсеҫҫӗ. Кун пеккине тахҫанах курман. Сутассине, паллах, кӑштах лайӑхрах йӗркелемелле», - тенӗ Сергей Артамонов министр.
Ӗнер Шупашкарти суту-илӳпе курав центрӗнче «Ҫӗрулми» курав уҫӑлнӑ. Вӑл паян та ӗҫлӗ.
Пӗрремӗш кунхинех халӑх унта нумай пынӑ. Ӗнер 35 тонна ҫӗрулми сутнӑ. «Шел те, хальлӗхе республикӑра курав валли лайӑх лапам ҫук. Элтепер ӑна тупма тата йӗркелесе яма хушнӑ ӗнтӗ», - палӑртнӑ ял министрӗ Сергей Артамонов.
Курава кӑҫал 20 регионти предприятисем хутшӑнаҫҫӗ. Унта ӑсталӑх класӗсем те иртеҫҫӗ. Ҫавӑн пекех ҫӗрулмирен пӗҫернӗ апат-ҫимӗҫе тутанса курма май пур.
Пирӗн республикӑра чӑваш продукцине сутакан пӗрремӗш агромаркет уҫма палӑртнине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха. Нумаях пулмасть ҫак ыйтупа Чӑваш Енӗн Ял хуҫалӑх министерствинче канашлу иртнӗ.
Проекта «Каскад» суту-илӳ центрӗн нуль хутӗнче уҫма палӑртнӑ. Ӑна кӑҫалхи ҫулӑн иккӗмӗш кварталӗнче чӑн-чӑн агромаркета ҫавӑрасшӑн.
«Пехет» агромаркетра обществӑлла апатлану точкисем тӑваттӑ пулӗҫ, 8 павильон, 76 фермер вырӑнӗ ӗҫлӗҫ. Унсӑр пуҫне тӗрлӗ тапхӑрта туса илекен продукцие сутма вырӑн пӑхса хӑварӗҫ.
Кӑҫал «Ҫӗрулми» курав нарӑсӑн 29-мӗшӗнче, пуш уйӑхӗн 1-мӗшӗнче иртессине пӗлтернӗччӗ. Аса илтерер: вӑл Шупашкарти суту-илӳпе курав центрӗнче пулӗ, унта вӑрлӑх ҫӗрулми сутӗҫ.
Кӑҫал курава ҫӗрулмин 18 сортне илсе килӗҫ: «Аван», «Бельмондо», «Бернина», «Верди», «Гала», «Гулливер», «Жуковский ранний», «Ирбитский», «Кармен», «Коломбо», «Королева Анна», «Легенда», «Метеор», «Ред Леди», «Ривьера», «Родриго», «Самбо», «Фламинго».
Ытти ҫулти пекех, ватӑсене, сусӑрсене тавара киле илсе ҫитерме нимеҫӗсем пулӑшӗҫ.
Иртнӗ ҫул пирӗн республикӑра аш-пӑш тата сӗт туса илесси ӳснӗ. Чӑваш Енри хуҫалӑхсенче 2023 ҫулта чӗрӗ виҫепе 118,7 пин тонна выльӑх-чӗрлӗх тата кайӑк-кӗшӗк ашӗ туса илнӗ. Ку вӑл 2022 ҫулхинчен 1,3 процент нумайрах.
Сӗте иртнӗ ҫул 478,1 пин тонна туса илнӗ. Ку енӗпе ӳсӗм — 2,7 процент. Кашни ӗнерен вӑтамран сӗт су илесси те хушӑннӑ. Ку цифра унчченхи ҫулхинчен 6,3 процент нумайрах, ҫулталӑкра вара кашни ӗне вӑтамран 7430 килограмм сӗт панӑ.
-7.7 °C